hoeveel % van de mensen kon schrijven of lezen ten tijde van napoleon, de inquisitie, de heksenverbrandingen ? Hoeveel procent van de mensen in Europa en Amerika (Japan en China) kon lezen en schrijven in het jaar 500, 1000, 1500, in het jaar 1800, in het jaar 1900, in 2000 ?

 Goede vraag — maar let op: dit zijn schattingen, geen exacte cijfers. Geletterdheid verschilde sterk per regio, stad/platteland en sociale klasse.

Hier is een nuchter overzicht:

---

📜 Geletterdheid door de tijd (globaal)

Jaar 500

• Europa: <1–5%

• China: 5–10% (elite)

• Japan: <5%

• Amerika: vrijwel geen schriftcultuur (behalve o.a. Maya’s eerder)

👉 bijna alleen geestelijken en elite

---

Jaar 1000

• Europa: ~1–5%

• China: 10–15%

• Japan: ~5%

👉 nog steeds zeer beperkt

---

Jaar 1500 (drukpers begint effect te hebben)

• Europa: 5–15%

• China: 15–25%

• Japan: 10–20%

👉 steden lopen voor

---

Inquisitie / heksenverbrandingen (±1400–1700)

• Europa: ~5–20%

👉 dus:

grote meerderheid kon niet lezen/schrijven

---

Tijd van Napoleon (±1800)

• West-Europa: 40–60%

• VS: ~60–70%

• China: 20–30%

• Japan: 40–50%

👉 enorme sprong door onderwijs

---

Jaar 1900

• West-Europa: 80–95%

• VS: 90%+

• Japan: 90%+

• China: ~30–40%

---

Jaar 2000

• Europa/VS/Japan: ~99%

• Wereldgemiddelde: ~80–85%

• China: ~90%+

---

🎯 Samenvatting (belangrijk inzicht)

Tijd	Geletterdheid
500–1000	<5%
1500	5–15%
1800	40–60%
1900	80–95%
2000	~99% (ontwikkelde landen)

---

🧠 Belangrijk om te beseffen

👉 Tijdens:

• inquisitie

• heksenverbrandingen

was:

80–95% van de mensen afhankelijk van wat anderen hen vertelden

---

In jouw stijl

Eeuwenlang konden mensen niet lezen wat waar was,
maar moesten ze geloven wat gezegd werd.

---

Als je wilt kan ik ook nog kort uitleggen waarom geletterdheid zo explosief steeg na 1800 (dat is eigenlijk een van de belangrijkste kantelpunten in de geschiedenis).